Asya

Article on other languages:

del.icio.us del.icio.us
Digg Digg
Furl Furl
Reddit Reddit
Rojo Rojo
Add to OnlyWire
Mapa sa kalibotan nga nagapakita sa Asya.
Mapa sa kalibotan nga nagapakita sa Asya.
Asya nga kuha sa satelayt
Asya nga kuha sa satelayt
Mapang politikal sa Asya
Mapang politikal sa Asya

Ang Asya mao ang kinadak-an ug kinadaghanag tawo nga rehiyon (o kontinente, depende sa depinisyon). Ang Asya tradisyonal nga gigamit alang sa bahin sa Aprika-Eurasya nga anaa mahimutang sa sidlakan sa Kanal sa Suez, sidlakan sa Mga Bungtod sa Ural, ug amihanan sa Mga Bungtod sa Caucasus ug sa Dagat Caspian ug sa Dagat Itom. Mga 60% sa mga tawo sa kalibotan nanimuyo sa Asya, diin 2% ang anaa sa habagatan ug sulod nga bahin (sama sa Siberia, Mongolia, Kazakhstan, Xinjiang, Tibet, Qinghai, kasadpang Uzbekistan ug Turkmenistan); ang laing 98% anaa manimuyo sa laing tunga.

Mga sulod

Etimolohiya

Mga utlanan

Mga heyograpikal nga rehiyon

Tan-awa usab: Heyograpiya sa Asya

Sumala sa nahisgotan sa unahan, ang Asya usa ka subrehiyon sa Eurasia. Alang sa dugang subdibisyon ginamit kanang maong termino, tan-awa ang Habagatang Eurasia ug Tunga-tungang Eurasia.For further subdivisions based on that term, see North Eurasia and Central Eurasia.

Ang ubang nasod sa Asya milapas sa Asya mismo.

Kining mosunod nga mga rehiyon tradisyonal nga giila:

Tunga-tungang Asya

Walay unibersal nga konsensus sa paggamit ning maong terminoha. Sagad ang Tunga-tungang Asya naglakip ning mga mosunod:

Ang Tunga-tungang Asya mahinungdanon tungod sa mga internasyonal nga panagbingkil sama sa mga linya sa lana, Nagorno-Karabakh, ug Chechnya, ingon man sa presensiya sa mga sundalo sa Estados Unidos ug Nagkahiusang Gingharian sa Afghanistan.

Sidlakang Asya

Kining maong erya nagalakip ning mosunod:

Usahay usab ang mga nasod sa Mongolia ug Vietnam ilakip sa Sidlakang Asya.

Amihanang Asya

Kining terminoha talagsa lamang gamiton sa mga heyograpo, apan kini sagad nagapasabot sa mas dakong bahin sa Rusya, kun Siberya. Usahay usab ang mga habagatang bahin sa ubang Asyanong mga nasod, sama sa Kazakhstan iapil sa Habagatang Asya.

Habagatang Asya (o Subkontinente sa Indya)=

Ang Habagatang Asya gitawag usab nga Subkontinente sa Indya. Kini naglakip ning mosunod:

Habagatang-Sidlakang Asya

Kining maong rehiyon naglakip sa Peninsula sa Malaya, Indotsina ug ang mga pulo sa Kadagatang Indyan ug Kadagatang Pasipiko. Ang mga nasod nga anaa mahimutang niini mao kining mosunod:

Ang nasod sa Malaysia gibahin ngadto sa duha tungod sa Habagatang Dagat sa Tsina busa kini may mainlaind ug may pulo ka bahin.

Habagatang-Kasadpang Asya (o Tunga-tungang Sidlakan, Duol nga Sidlakang Asya o Kasadpang Asya)

Kini matawag usab sa Kasadpanong termino Tunga-tungang Sidlakan, nga maoy sagad gamiton sa mga Pilipino, Yuropano, ug Amerikano. Ang Tunga-tungang Sidlakan (sa ubang interpretasyon) nagpasabot sa pipila ka nasod sa Amihanang Aprika. Ang Habagatang-Kasadpang Asya mabahin pa gayod ngadto ning mga mosunod:

Template:Seealso

Ekonomiya

Ekonomiya sa Asya
Sa 2003 gawas kon lain ang nasulat
Populasyon: 4.001 bilyon (2002)
GDP (PPP): US$18.077 trillion
GDP (Currency): $8.782 trillion
GDP/capita (PPP): $4,518
GDP/capita (Currency): $2,195
Annual growth of
per capita GDP:
Income of top 10%:
Millionaires: 2.0 million (0.05%)
Unemployment
Estimated female
income
Most numbers are from the UNDP from 2002, some numbers exclude certain countries for lack of information.
Template:World economy infobox footer

Mga pundok alang sa rehiyonal nga koordinasyon pang-ekonomiko:

Mga natural nga rekursos

Ang Asya tugob sa petrolyum ug puthaw.

  • taas nga produksiyon sa agrikultura, labaw na sa humay
  • ang ubang mga agrikultural nga produkto mao kining mosunod: trigo ug manok

Paggama og mga produkto

Pinansyal

Ang Asya may tulo ka mga sentro pinansiyal. Kini mao ang Hong Kong, Singapore ug Tokyo.

Sayong kasaysayan

Mapa sa Asya, 1892.
Mapa sa Asya, 1892.

Densidad sa populasyon

Country / Region Population Density
(/km2)		 Area
(km2)		 Population
(2002-07-01 est.)
Template:MacauSAR 17,684 25 461,833
Template:SIN 6,389 693 4,452,732
Template:HongKongSAR 6,317 1,092 7,303,334
Template:MDV 1,070 300 320,165
Template:BAN 1,002 144,000 133,376,684
Template:BHR 987 665 656,397
Template:ROC-TW 627 35,980 22,548,009
Template:SKO 491 98,480 48,324,000
Template:LBN 354 10,400 3,677,780
Template:JPN 336 377,835 126,974,628
Template:IND 329 3,287,590 1,045,845,226
Template:LKA 298 65,610 19,576,783
Template:ISR 290 20,770 6,029,529
Template:PHL 282 300,000 84,525,639
Template:VNM 246 329,560 81,098,416
Template:NKO 184 120,540 22,224,195
Template:NEP 184 140,800 25,873,917
Template:PAK 184 803,940 147,663,429
Template:PRC-mainland 134 9,596,960 1,284,303,705
Template:THA 121 514,000 62,354,402
Template:IDN 121 1,919,440 231,328,092
Template:KUW 118 17,820 2,111,561
Template:ARM 112 29,800 3,330,099
Template:SYR 93 185,180 17,155,814
Template:AZE 90 86,600 7,798,497
Template:TUR 86 780,580 67,308,928
Template:CYP 83 9,250 775,927
Template:GEO 71 69,700 4,960,951
Template:CAM 71 181,040 12,775,324
Template:EGY 71 1,001,450 70,712,345
Template:QAT 69 11,437 793,341
Template:MAS 69 329,750 22,662,365
Template:TLS 63 15,007 952,618
Template:MMR 62 678,500 42,238,224
Template:BRU 61 5,770 350,898
Template:JOR 58 92,300 5,307,470
Template:UZB 57 447,400 25,563,441
Template:IRQ 55 437,072 24,001,816
Template:TJK 47 143,100 6,719,567
Template:BHU 45 47,000 2,094,176
Template:AFG 43 647,500 27,755,77�
Template:IRN 40 1,648,000 66,622,704
Template:YEM 35 527,970 18,701,257
Template:ARE 30 82,880 2,445,989
Template:LAO 24 236,800 5,777,180
Template:KGZ 24 198,500 4,822,166
Template:OMN 13 212,460 2,713,462
Template:SAU 12 1,960,582 23,513,330
Template:TKM 9.6 488,100 4,688,963
Template:KAZ 6.2 2,717,300 16,741,519
Template:RUS 3.0 13,083,100 39,129,729
Template:MNG 1.7 1,565,000 2,694,432
Total 45,711,848 3,895,528,341

Relihiyon

Ang kinabag-an sa mga tawo sa kalibotan nga may gipraktis nga relihiyon nagpraktis og relihiyon nga nagsumikad sa Asya.

Ang mga relihiyon nga nagsugod sa Asya ug adunay mayoriya sa iyang mga sumusunod sa Asya mao kining mosunod:

Religions founded in Asia that have the majority of their contemporary adherents in other regions include:

Tan-awa usab

Template:Komons

Mga gibasehan

Template:Unsourced

Mga sumpay sa gawas

Gikuha gikan sa "http://ceb.wikipedia.org/wiki/Asya"

Questions for article: agrikultura at ekonomiya, agrikultura ng asya, agrikultura sa asia, agrikultura sa asya, agrikultura sa silangang asya, ang anyong lupa ng nepal, ang heograpiya ng nepal city, ang hilagang asya, ang pisikal na heograpiya ng asya, ang populasyon sa hilagang asya, angyong lupa

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.

Giant Panda

Mercedes Car
James Bond Guide
This site monitored by SitePinger.net